Autor: Agnieszka Ostrowska

Temat: Jesteśmy reżyserami wideoklipu do ballady A. Mickiewicza

                             pt.Świtezianka

Grupy metod wykorzystywane w lekcji :

·                     rozwiązywanie problemów

·                     czytanie i notowanie ze zrozumieniem

·                     korzystanie ze źródeł, zbieranie świadectw i opracowywanie ich

·                     grupowe myślenie twórcze ('burza mózgów', 'deszcz pomysłów' itp.)

Cele lekcji:


Po przeprowadzonej lekcji uczeń powinien:
• umieć opracować projekt wideoklipu,
• umieć wyróżnić i nazwać rodzaje planów filmowych,
• potrafić dokonać selekcji materiału źródłowego pod kątem przydatności do tematu, tj. wyodrębnić wydarzenia w balladzie i przedstawić je w formie plastycznej,
• powiązać język filmu i jego tworzywo z utworem literackim,
• umieć ocenić pracę swoją i kolegów.


Krótki opis przebiegu zajęć:
Inspirację do przeprowadzenia takiej lekcji znalazłam w pozycji pt. " Wyrazić i nauczyć słowem" wydawnictwa Korepetytor. Tam znajdował się podobny temat, jednak zdecydowałam się nadać mu nową formę i przeprowadzić według własnego pomysłu z wykorzystaniem innych pomocy dydaktycznych oraz odmiennego celu zajęć. Zmieniłam więc nie tylko temat, ale nadałam lekcji całkiem nowy wymiar, moim zdaniem, ciekawszy i co najważniejsze bardziej twórczy dla uczniów. Lekcja stanowić będzie kontynuację zajęć poprzednich, podczas których uczniowie poznają treść utworu oraz wyodrębnią wydarzenia ballady . Każda z grup otrzyma losowo część wyodrębnionych zdarzeń , a jej zadaniem będzie ich selekcja oraz przedstawienie wybranych wydarzeń na otrzymanym fragmencie taśmy filmowej. Uczniowie będą nie tylko plastycznie obrazować kolejne zdarzenia , ale nanosić komentarz dotyczący realizacji poszczególnych ujęć, tj. określać rodzaj planów filmowych, wzbogacać je o informacje dotyczące kwestii dialogowych oraz efektów dźwiękowych. Efektem naszych działań będzie połączenie wszystkich elementów taśmy filmowej otrzymanie pełnej wersji wideoklipu. Mam nadzieję, że praca nad papierową wersją wideoklipu stanie się nie tylko powtórzeniem i utrwaleniem zagadnień dotyczących języka filmu , ale także ciekawą formą pobudzenia wyobraźni uczniów i pokazania im, że potrafią myśleć i pracować w twórczy i oryginalny sposób.

Słowa kluczowe:
•język filmu- utrwalenie pojęć: kadr, klatka filmowa, ujęcie, zbliżenie, detal, plan pełny, plan amerykański, półzbliżenie, plan ogólny.
praca w grupach, opracowanie wideoklipu, ocena i samoocena, praca w grupach




Tytuł kroku: zaangażowanie- wprowadzenie w tematykę zajęć

Przebieg zajęć:
Podczas zajęć poprzednich uczniowie poznali treść ballady Świtezianka i zostali przeze mnie podzieleni na zespoły (każdy uczeń losował kolorową kartkę i jedna barwa tworzyła zespół 5 osób) oraz jako zadanie domowe mieli odszukać w dostępnych źródłach informacji na temat mitologicznych muz. Na początku lekcji zapytałam uczniów, z czym kojarzy się im wyrażenie X muza. Część uczniów skojarzyła określenie z mitologią , natomiast inni od razu określenie odnieśli do filmu i kinematografii. Żeby sprawdzić stopień przygotowania do zajęć, podczas rozmowy stawiałam następujące pytania: Kim były muzy? Kto się nimi opiekował? Jak się nazywały i jakiej dziedzinie sztuki patronowały? W trakcie rozmowy wypisywaliśmy na tablicy nazwy poszczególnych muz oraz dziedziny sztuki ,jakim patronowały. Poinformowałam uczniów ,że na dzisiejszej lekcji X muza będzie ich patronką, ponieważ wcielą się w rolę reżyserów papierowej wersji wideoklipu do znanej im ballady pt. Świtezianka.

Uwagi:
Zamiast zadania domowego można wykorzystać fragment Mitologii Jana Parandowskiego i poprosić uczniów o wyszukanie niezbędnych informacji  lub skorzystać ze Słownika mitów i tradycji W. Kopalińskiego lub innego dostępnego źródła.

 

 

 

Tytuł kroku: badanie- zapoznanie z kartami pracy, fragmentem utworu

Przebieg zajęć:
Wyjaśniłam uczniom metodę osiągnięcia celu lekcji. Otóż waszym zadaniem będzie przedstawienie losowo wybranego fragmentu ballady (układ zdarzeń)  i przedstawienie go na papierowej taśmie filmowej. Poprosiłam reprezentanta każdego zespołu, aby wylosował karteczkę z przygotowanym na lekcji poprzedniej planem zdarzeń omawianego utworu. Każdy zespół otrzymał inne wydarzenia, tak aby przy prezentacji otrzymać całość utworu A. Mickiewicza. Wyjaśniłam, co należy wziąć pod uwagę przy opracowywaniu karty oraz rozdałam materiał dotyczący języka filmu – pojęcia kadr, ujęcie, charakterystyka poszczególnych planów filmowych oraz efektów specjalnych. Ponadto wskazałam na konieczność posługiwania się tekstem literackim i wykorzystaniem go w kwestach dialogowych bohaterów ballady. Zapowiedziałam, że wszyscy uczniowie będą mieli okazję sprawdzić się w wybranej roli, gdyż praca jest wieloetapowa i wymaga zastosowania wielu umiejętności. Poprosiłam uczniów, aby zapoznali się z materiałem dodatkowym i odpowiadając na pytania stawiane przez uczniów, wyjaśniłam różnicę między poszczególnymi planami filmowymi. Życzyłam uczniom dobrej zabawy i zapewniłam, że wiele zależeć będzie od ich pomysłowości i inwencji twórczych. Uczniowie ustalili wspólnie rozumienie poleceń, przeglądali otrzymane materiały, przydzielili sobie konkretne funkcje.

Uwagi:
Doskonałe opracowanie materiału pomocniczego dla ucznia znalazłam w Przewodniku metodycznym nauczyciela języka polskiego  kl. I gimnazjum autorstwa Mirosława Iwasiewicza , Barbary Góźdź i Iwony Łojek pt. Przygoda z nauczaniem- uczeniem się.( klasa I gimnazjum część 4. - wkładka nr I/121-122a ( notatka Język filmu dla każdego).Przewodnik wydany został przez MAC Edukacja w Kielcach 2002r. .Zawiera on przykładowe plany zdjęciowe wraz z opisem oraz definicje podstawowych pojęć  dotyczących języka filmu. Wzór papierowej taśmy filmowej zaczerpnęłam z Poradnika metodycznego dla nauczyciela pt. Metody, konspekty, ścieżki międzyprzedmiotowe, materiały dydaktyczne  wydawnictwa Znak , Kraków 2000. Jest to załącznik I,10 str. 222.Wzór powiększyłam do formatu A3 i powieliłam na ksero. Każda z grup otrzymała identyczną kartę pracy.

Materiał pomocniczy:

·  wkładka/plany zdjęciowe zobacz

·  wkładka/strona b zobacz

·  karta pracy zobacz

 

Tytuł kroku: przekształcanie- opracowywanie zadania

Przebieg zajęć:

 

Był to  to najdłuższy etap lekcji. Uczniowie pracowali w grupach, lider rozdzielił zadania pomiędzy poszczególnych członków grupy. Uczniowie przedstawili pomysły dotyczące doboru materiału, kompozycji wideoklipu- ustalili ostateczny projekt pracy w formie graficznej.  Ja byłam aktywnym obserwatorem, doradcą, pomocnikiem. Pomagałam rozstrzygać problemy techniczne zapisu informacji na papierowej taśmie filmowej. Praca w grupach zajęła czas do końca lekcji.

 

Tytuł kroku: prezentacja- przedstawienie ostatecznej, całościowej wersji wideoklipu

Przebieg zajęć:

Poleciłam, by uczniowie przykleili na tablicy opracowane przez zespoły fragmenty papierowej taśmy filmowej wg kolejności zdarzeń przedstawionych w utworze. Uczniowie wybrani przez liderów do prezentacji przedstawiają pracę i wyjaśniają, czym się kierowali, opracowując koncepcję wideoklipu.  W formie luźnej rozmowy uczniowie dzielą się myślami i wrażeniami. Przysłuchuję się wypowiedziom uczniów i z uwagą przyglądam się rezultatom ich pracy.

 

Tytuł kroku:  refleksja- ocena prac oraz umiejętności nabytych podczas wykonania zadania

Przebieg zajęć:

            Ocenę prac tak naprawdę pozostawiłam uczniom. Każda grupa mogła oddać głos na ten fragment papierowej taśmy filmowej, który, ich zdaniem, został opracowany najciekawiej. Każda z grup miała do dyspozycji cztery punkty, które przyznawała zespołom, według stopnia poprawności wykonania zadania. Oceniano estetykę prac, wartość merytoryczną, poprawność językową oraz poprawność zapisu. Kwestie sporne rozstrzygałam sama-głównie dotyczyły one poprawności językowej wypowiedzi. Ponadto poprosiłam uczniów o podzielenie się refleksjami na temat umiejętności, jakie nabyli ,wykonując zadanie. Spostrzeżenia miały mieć formę pisemną.

 

 

 

Tytuł kroku: praca domowa - praktyczne wykorzystanie oraz utrwalenie wiedzy  i umiejętności zdobytych podczas lekcji

Przebieg zajęć:
Głównym celem zadania domowego było praktyczne wykorzystanie oraz utrwalenie wiedzy i umiejętności zdobytych w trakcie zajęć. Poleciłam uczniom, aby wykonali samodzielnie projekt wideoklipu do wybranej ballady A. Mickiewicza.

Uwagi:
Zasugerowałam uczniom, żeby wybrali taką balladę, w której wyraźnie zarysowane są cechy tego gatunku literackiego ( tajemniczość, nastrojowość, ludowość, moralność). Każdy uczeń otrzymał  kserokopię papierowej taśmy filmowej, na której miał wykonać zadanie. Wzór przedstawiłam w materiałach pomocniczych do lekcji.

 

 

Tytuł kroku: refleksja nauczyciela

            Realizacja tej lekcji okazała się , w mojej ocenie, ciekawym pomysłem. Grupy bardzo szybko zabrały się do pracy. Wszystkie fragmenty papierowej taśmy filmowej wykonane zostały starannie i pomysłowo. Zaskoczyło mnie, że tak wielu uczniów potrafi pięknie malować i tak bardzo zależało im na jak najlepszym wykonaniu zadania. Obiektywnie oceniali swoje prace i potrafili dojrzale odpowiedzieć na pytanie: Czego nauczyłeś się , wykonując to zadanie?. Uważam taki typ lekcji za interesujący i inspirujący, i z pewnością będę w taki  lub podobny sposób pracować z moimi uczniami.

 

Tytuł kroku: refleksje uczniów

            Zadanie, jakie mieliśmy do wykonania, było dość trudne, bo wymagało pomysłowości oraz myślenia. Początkowo bałam się, że nie będziemy w stanie wykonać go w sposób ciekawy, a na tym mi bardzo zależało. Martwiłam się głównie o to, czy w naszej grupie jest ktoś potrafiący ładnie rysować. Na szczęście tego zadania podjęła się Karolina. Nauczyłam się, że można  poznawać nowe pojęcie bez większego wysiłku, gdyż sprawiało mi dużą przyjemność ustalanie zastosowania konkretnego planu zdjęciowego. Materiał pomocniczy był bardzo czytelny. Nauczyłam się więc odróżniać rodzaje planów zdjęciowych, szukać informacji w tekście literackim i opracować projekt wiedoklipu.

            Praca w zespole nauczyła mnie komunikowania się między sobą. nauczyłam się, że najlepiej podzielić pracę między wszystkich członków grupy i wykonać to, co umiem najlepiej. Zgłosiłam się do opracowania graficznego poszczególnych ujęć kamery, więc poznałam dokładnie rodzaje planów filmowych. Najbardziej podobało mi się to, że czas płynął bardzo szybko i nie miałam czasu na nudę.