Autor: Agnieszka Ostrowska

Temat: Analizujemy budowę dramatu na przykładzie Zemsty Aleksandra Fredry.

Grupy metod wykorzystywane w lekcji :

·                     rozwiązywanie problemów

·                     korzystanie ze źródeł, zbieranie świadectw i opracowywanie ich

·                     grupowe myślenie twórcze ('burza mózgów', 'deszcz pomysłów' itp.)



Cele lekcji:

 

Tytuł kroku: zaangażowanie

Polecenia dla uczniów/działania uczniów na zajęciach:

Uczniowie otrzymują koperty z pociętymi wydarzeniami z utworu. Przed przystąpieniem do zadania głównego dzisiejszej lekcji chciałabym zaproponować wam konkurs. Każdy z was ma przed sobą krzyżówkę tematycznie związaną z omawianą lekturą. Komu uda się rozwiązać ją najszybciej, ten otrzyma ocenę bardzo dobrą. Zapraszam do zabawy.  Po tej rozgrzewce przystępujemy do realizacji zadania głównego zajęć. 

Polecenia nauczyciela i czynności uczniów:

1. Proszę odwrócić kartki i sprawdzić swoją wiedzę. ( trwa rozwiązywanie krzyżówki).

2.Proszę, aby wszystkie zespoły otworzyły koperty i sprawdziły, czy w kopertach mają tę samą liczbę pociętych pasków (24).

2.Następnie proszę spojrzeć na tablicę i wysłuchać mojego komentarza do narysowanego schematu rozwoju akcji w dramacie. Jeżeli mój komentarz wyda się komuś nieczytelny, proszę o stawianie pytań.


Komentarz nauczyciela/wskazówki dla nauczyciela:
Na lekcji poprzedniej podzieliłam klasę na zespoły - losowanie ( uczniowie odliczali do 5 , każda cyfra oznaczała jeden zespół ). W tej części lekcji rozdałam grupom materiały oraz przedstawiłam instrukcję pracy- narysowałam na tablicy schemat rozwoju akcji. Zorganizowałam konkurs na najszybsze rozwiązanie krzyżówki związanej tematycznie z tematyką lekcji oraz faktami literackimi utworu. Hasło: perypetia stanowi punkt wyjścia do dalszego przebiegu zajęć.

Materiał pomocniczy:

·                     Krzyżówka tematycznie związana ze znajomością faktów literackich utworu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

P

A

P

K

I

N

 

 

 

 

 

2

C

Z

E

Ś

N

I

K

 

 

 

 

3

B

A

R

S

K

A

 

 

 

 

 

 

4

D

Y

N

D

A

L

S

K

I

5

S

K

Ą

P

S

T

W

O

 

 

 

 

 

6

R

E

J

E

N

T

 

 

 

 

7

G

I

T

A

R

A

 

 

 

 

 

 

8

W

I

N

O

 

 

 

 

 

 

9

K

L

A

R

A

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. Najkomiczniejsza postać w "Zemście".

 

 

 

 

 

 

2. Jeden z głównych bohaterów o porywczym charakterze.

 

 

 

 

3. Nazwa szabli Cześnika.

 

 

 

 

 

 

 

 

4.Marszałek Cześnika

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. Jedna z głównych cech Rejenta

 

 

 

 

 

 

 

6.Ojciec Wacława

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7. Grał na niej Papkin

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8. Został nim rzekomo otruty Papkin

 

 

 

 

 

 

 

9. Synowica Cześnika

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tytuł kroku: badanie

Polecenia dla uczniów/działania uczniów na zajęciach:

 Po ewentualnych wyjaśnieniach proszę, by uczniowie zapoznali  się z instrukcją pracy i tekstem dotyczącym budowy wewnętrznej dramatu.

Polecenia i czynności nauczyciela:

1. Waszym zadanie na dzisiejszej lekcji będzie przyporządkowanie wydarzeń, jakie wyodrębniliśmy wczoraj podczas omawiania świata przedstawionego Zemsty i  przyporządkować je do poszczególnych faz dramatu. Praca powinna odpowiadać układowi graficznemu narysowanego przeze mnie schematu.

2. Proszę przykleić paski z wydarzeniami na arkusz. Jako koło ratunkowe przygotowałam dla Was tabelę z krótką charakterystyką poszczególnych faz rozwoju akcji dramatu.  Znowu proszę o stawianie pytań i wyjaśniam niejasności.

Czynności uczniów:

1.Zgłaszają ewentualne wątpliwości, ponieważ nie rozumieją niektórych pojęć. Na podstawie tekstu dodatkowego ( materiał pomocniczy) podejmują próbę rozwiązania zadań. Uczniowie organizują sobie pracę w zespole- przydział ról oraz planowanie działań.

Komentarz nauczyciela/wskazówki dla nauczyciela:
            Nauczyciel tłumaczy schemat namalowany na tablicy i wyjaśnia niejasności. Dodatkowo wręcza uczniom materiał dodatkowy- tabela z charakterystyką poszczególnych faz rozwoju akcji w dramacie.

Materiał pomocniczy:

·                     Schemat rozwoju akcji w dramacie, który definiuje w możliwie najprostszy sposób   poszczególne elementy rozwoju akcji.  

·                     Tabela-charakterystyka poszczególnych faz rozwoju akcji.

 

 

EKSPOZYCJA

Sytuacja przedstawiona w punkcie wyjścia fabuły dramatycznej lub epickiej wprowadzająca  wstępnie odbiorcę w świat postaci, konflikt i problematykę utworu.

 

 

 

ZAWIĄZANIE AKCJI

Wstępny etap przebiegu akcji budowanej według klasycznych zasad; zarysowuje się w nim podstawowy konflikt i ujawniają się główni uczestnicy.

 

 

 

ROZWÓJ AKCJI

Najbardziej rozbudowana część przebiegu akcji, narastają w niej zarysowane w zawiązaniu akcji konflikty zmierzające ku rozwiązaniu akcji.

 

 

 

PUNKT KULMINACYJNY

Jeden z najważniejszych elementów akcji, moment, w którym napięcie przeciwstawnych dążeń ( konflikt) osiąga krańcową intensywność.

 

 

 

ROZWIĄZANIE AKCJI

Końcowy etap przebiegu akcji budowanego według klasycznych reguł, rozstrzygniecie konfliktu.

 

 

Tytuł kroku: przekształcanie

Polecenia dla uczniów/działania uczniów na zajęciach:

Trwa praca nad analizą dzieła literackiego oraz badaniem faz rozwoju akcji w dramacie. W tym czasie uczniowie porządkują kartki z wydarzeniami i przyklejają na arkusze papieru, zgodnie z przedstawionym przez nauczyciela schematem rozwoju akcji.

Czynności uczniów:

1. Uczniowie przedstawiają swoje propozycje dotyczące kompozycji akcji i naklejają na arkuszach papieru wydarzenia dramatu- przyporządkowując je fazom rozwoju akcji.

Nauczyciel obserwuje działania uczniów, ale nie ingeruje w proces myślowy uczniów.  Ta część jest najdłuższa i trwa około 35 minut.


Komentarz nauczyciela/wskazówki dla nauczyciela:
Nauczyciel nie wpływa na decyzje grupy, jest obserwatorem. W szczególnych wypadkach , gdy grupa napotka na trudności jest doradcą, zadając uczniom pytania.

Tytuł kroku: prezentacja

Polecenia dla uczniów/działania uczniów na zajęciach:

Następuje prezentacja wyników pracy zespołów.

Czynności uczniów:

1. Wyznaczeni przez poszczególne grupy uczniowie prezentują klasie przygotowane prace. Przedstawiają wydarzenia, jakie przyporządkowali poszczególnym fazom dramatu oraz wypowiadają się na temat motywacji przyporządkowania zdarzeń do kolejnych etapów rozwoju akcji.



Polecenia dla uczniów/działania uczniów na zajęciach:

Podczas tego etapu lekcji nauczyciel prosi uczniów o skomentowanie wyników pracy oraz ich efektów.

Polecenia nauczyciela:

1. Proszę, abyście przez chwilę zastanowili się nad wykonanymi podczas zajęć działaniami. Zastanówcie się nad sposobem rozwiązania postawionego problemu, trudnościach, które musieliście pokonać, aby zrealizować zadanie.

Czynności uczniów:

1. Uczniowie omawiają sposób wykonania pracy. Uzasadniają i komentują swoje wybory. Opowiadają o napotkanych trudnościach. 

2. Uczniowie dokonują omówienia etapowo, tj. przedstawiciele omawiają tylko po jednej fazie rozwoju akcji.

Najlepiej, by omawiać równolegle poszczególne fazy rozwoju akcji i porównywać efekt pracy grup. Unikniemy wtedy chaosu, komentarz dotyczyć będzie konkretnego elementu pracy. Ułatwi to porównanie efektów i pozwoli na uporządkowanie wiedzy.

Tytuł kroku: refleksja nauczyciela

Uczniowie podczas pracy napotkali na trudności, ale pracowali z zaangażowaniem i co najważniejsze nie zniechęciło ich to do pracy. Ocena prac stała się punktem wyjścia do dyskusji nad problemami pojawiającymi się podczas wykonywania zadania. Tylko dwie z grup nie wykonały go poprawnie. Ich prace omówiliśmy najdokładniej i to uczniowie wskazywali na pojawiające się usterki oraz próbowali dociec, co było ich przyczyną. Podsumowując tok lekcyjny, stwierdzam, że uczniowie wykazali się znajomością faktów literackich, co niewątpliwie ułatwiło im wykonanie zadania.  Refleksje uczniów trochę mnie zaskoczyły, bowiem niektórzy z nich po raz pierwszy w życiu pracowali w grupach i było to dla nich zupełnie nowe doświadczenie. Nauczyli się więc nie tylko rozpoznawać poszczególne fazy rozwoju akcji, ale również pracować w grupie. Zatem korzyść z lekcji była podwójna. Czego ja się nauczyłam? Przede wszystkim tego, że dziecku trzeba dać czas na wykonanie zadania. Nie najważniejsza jest wiedza, ale sposób dochodzenia do rozstrzygnięć, rozwiązań. Nie należy zrażać się również hałasem panującym w klasie, ponieważ z czasem uczniowie pracują coraz ciszej i efektywniej. Nauczyłam się być cierpliwa i obserwować poczynania uczniów, nie ingerując w nie.

Tytuł kroku: refleksje uczniów

Postanowiłam zaprezentować kilka refleksji moich uczniów, nie są one zbyt długie, ale wydają się bardzo trafne.

            W grupie można zdziałać więcej niż w pojedynkę. W zespole więcej osób pracuje, dzięki czemu praca idzie szybciej i każdy ma jakiś pomysł. Graficzne przedstawienie jakiegoś tematu lepiej zostaje w pamięci. Większość z nas jest wzrokowcami, więc łatwiej zapamiętujemy pewne schematy.

            Praca w grupie nauczyła mnie komunikowania się między osobami, umiejętności przydzielania sobie roli oraz odpowiedzialności za wykonanie zadania. Chciałam, aby zespół,  w którym pracowałam ,wykonał zadanie jak najlepiej. Zrozumiałam, że nie można zwalać roboty na drugiego i że w grupie wszyscy powinni sobie pomagać, i pracować razem.

            Pracując nad prezentacją lektury, nauczyłam się nie tylko budowy akcji w komedii, ale zrozumiałam ,że można pracować bez kłótni. Nie warto tracić czasu na krytykowanie, tylko szukać pomysłów. Nie zawsze mój pomysł był najlepszy. Nauczyłam się iść na ustępstwo i szanować zdanie innych.