Tytuł projektu: Życie i teatr splatają się w jedno-William Szekspir w oczach współczesnych gimnazjalistów

Nauczyciel(e):
Tamara Gutta-Aleksandrowicz
Anetta Borsuk


Uczestnicy: Uczniowie klasy IIIb gimnazjum (26 osób)

Cele: Cele projektu to: 1. samodzielne poszukiwanie informacji na wybrany temat w różnych źródłach, 2. dokonywanie selekcji i hierarchizacji informacji, 3. przetwarzanie informacji, wykorzystywanie ich w redagowaniu własnych składowych projektu, 4. wzbogacanie wiedzy o informacje dotyczące postaci Szekspira, jego twórczości, teatru elżbietańskiego, kultury i sztuki Anglii, epoki Tudorów, 5. doskonalenie form wypowiedzi typu: zawiadomienie, zaproszenie, artykuł prasowy, 6. dokumentowanie fotograficzne pracy grup, 7. sporządzenie monografii dotyczącej W. Szekspira, 8. doskonalenie umiejętności wykorzystania techniki komputerowej, 9. doskonalenie umiejętności głosowej interpretacji tekstu, mimiki, ruchu scenicznego, 10. przygotowanie samodzielne scenografii, kostiumów, rekwizytów potrzebnych w przedstawieniu fragmentów sztuki Szekspira ("Romeo i Julia")

Krótki opis projektu:

Projekt był przygotowany przez grupę uczniów z klasy III (26 osób). Stanowił odpowiedź na oczekiwania młodzieży. Wcześniej klasa ta organizowała niewielkie przedstawienia i dzialania teatralne. Zmierzenie się więc z fragmentem tekstu w dwu językach stała się wyzwaniem, które zafrapowało uczniów. Pomysł dwujęzycznejinscenizacji obudowałyśmy z koleżanką pracami dodatkowymi, aby uaktywnić młodzież, która nie odnajduje sie w działaniach scenicznych. Stad pomysł na poszukiwanie informacji o Szekspirze, przygotowanie "portretu" twórcy ze Stradfordu, wykonanie makiety londyńskiego teatru "The Globe" przygotowanie z uczniami "Gazetki Szekspirowskiej" tematycznie związanej z dramatem wystawianym na scenie-"Romeo i Julia", opracowanie kroniki działań klasy i minimonografii W. Szekspira, przygotowanie plakatów i zaproszeń na przedstawienie.

  1. Temat i cele projektu - jakie były i jak zostały ustalone (kto proponował, kto dyskutował, jak podjęliśmy decyzję)
  2. Podział na zespoły - na jakie i jak to się odbyło (decyzja nauczyciela, losowanie, swobodny wybór itp.)?
  3. Podział zadań wewnątrz zespołów - jak był i jak się dokonał?
  4. Harmonogram projektu i harmonogramy (karty prac) poszczególnych zespołów - jaki był i kto o tym decydował.
  5. Kryteria oceny projektu - jaki były i jak powstały.

Pomysł projektu narodził się na lekcji j.pol. na której młodzież omawiała dramat Szekspira „Romeo i Julia”. Równolegle jedna ze scen tego utworu pojawiła się na lekcji języka angielskiego. Uczniowie zaproponowali wystawienie kilku scen tragedii w dwóch językach. Ci, którzy nie mają zdolności aktorskich a chcieli brać udział w projekcie, starali się znaleźć dla siebie pole do realizacji swoich zainteresowań i możliwośc zaistnienia. Stąd narodził się pomysł, aby rozszerzyć pierwotny zamysł o elementy dziennikarsko-plastyczno-muzyczno-techniczne. Cele były precyzowane w trakcie pierwszego spotkania z poszczególnymi grupami zadaniowymi. Uczniowie dobierali się do grup samodzielnie, uwzględniając swoje zainteresowania i uzdolnienia i w ten sposób powstały następujące zespoły: -aktorzy (4 osoby), -scenografowie i kostiumografowie (3 osoby), -muzycy (3 osoby), -obsługa techniczna (5 osób), -dziennikarze (4 osoby), -bibliografowie (2 osoby), -karykaturzyści (2 osoby), -wykonawcy projektu makiety teatru elżbietańskiego (3 osoby), -graficy (2 osoby). -fotograf (1 osoba). Niektórzy uczniowie angażowali się w pracę dwóch lub więcej grup zadaniowych. W naszym projekcie uczniowie nie posiadali kart pracy, lecz postępy prac monitorowałyśmy na cotygodniowych spotkaniach poszczególnych zespołów zadaniowych, np. aktorzy rozliczali się z nami z kolejnych partii tekstu przygotowanych na pamięć. Wspólnie opracowywaliśmy ruch sceniczny i mimikę. Wykonawcy makiety teatru elżbietańskiego musieli dotrzeć do ilustracji przedstawiających teatr z epoki Tudorów, później wykonać projekt swojej makiety, by w końcu powstał ostateczny kształt „ich dzieła”. Karykaturzyści zapoznali się z wizerunkami Szekspira, dotarli do znanych cytatów jego utworów i przedstawili je w dwujęzycznej wersji. Podobnie też bibliografowie dotarli samodzielnie do informacji na temat twórczości angielskiego dramatopisarza przedstawiając je również w dwóch językach. Każdy z tych etapów był przez nas kontrolowany. Nasza praca polegała na uszczegółowieniu przedstawianych przez uczniów wiadomości, sprecyzowaniu ich, wskazaniu innych źródeł, do których powinni zajrzeć, by ich wiedza była kompletna. Na pochwałę zasługuje samodzielny pomysł grupy bibliografów, by, przygotowując projekt, wykorzystać czcionkę charakterystyczną dla XVI-XVII wieku. Praca nad projektem rozpoczęła się na początku lutego (zaraz po feriach zimowych). Wtedy dokonał się podział na grupy i przydział zadań. Pierwsze spotkanie, na którym uczniowie przedstawili wstępne efekty swoich poszukiwań i pomysłów, miało miejsce 15 lutego. Następne odbywały się cyklicznie w każdą środę po lekcjach. Na pierwszym spotkaniu przedstawiłyśmy uczniom kryteria oceniania pracy nad projektem. Spotkanie to wykorzystałyśmy również do dyskusji i modyfikacji naszych propozycji ocen, które mieli otrzymać z dwu przedmiotów-języka polskiego i języka angielskiego. Ustaliliśmy wspólnie, że ocenie będą podlegać: -rzeczowość przygotowanych informacji (konieczność podania źródeł, z których korzystali uczniowie), -odpowiedni dobór treści do przyjętego zadania, -estetyka wykonania, -różnorodność przedstawionych propozycji, -zaangażowanie w pracę (terminowość), -dokonywanie sugerowanych zmian. W przypadku aktorów na ocenę miało wpływ wykorzystanie środków aktorskiego wyrazu.

  1. spotkania zespołów. - jak często spotykali się sami uczniowie i czemu służyły te spotkania.
  2. Konsultacje z nauczycielem -jak często się odbywały i czemu służyły.
  3. "Punkty kontrolne", czyli momenty, gdy sprawdzamy czy postępujemy zgodnie z harmonogramem i czy faktycznie realizujemy cele -czy były i jakie.
  4. Trudności na jakie natrafili uczniowie - jakie były i co zrobiłem, by pomóc uczniom je pokonać.
  5. Źródła informacji i eksperci z jakich korzystali uczniowie i ew. nauczyciel.
  6. Efekty pracy - co zrobili uczniowie, jakie powstały opracowania, albumy, wystawy, płyty CD, strony internetowe, filmy, modele itp.

1) W punkcie 2.1 podałyśmy dokładny terminarz spotkań z poszczególnymi grupami zadaniowymi. W praktyce wyglądał on tak: 2 i 3) Aktorzy na pierwszym „roboczym” spotkaniu podzieleni na dwie grupy: anglo- i polskojęzycznych dokonali wyboru fragmentów tekstu. Po naszych sugestiach zdecydowali się na wystawienie sceny balkonowej jako najbardziej charakterystycznej dla tego dramatu. Wtedy również uczniowie przedstawili nam swoje wyobrażenie odegrania ról tytułowych bohaterów, musieli stworzyć ich portrety (ponieważ w dramacie Szekspira nie ma dokładnych informacji o wyglądzie bohaterów). Na tym spotkaniu dokonaliśmy również wstępnej obróbki tekstu na potrzeby wykonania scenicznego (wzbogaciłyśmy teksty o didaskalia). Na drugim spotkaniu odbyło się czytanie tekstu, z uwzględnieniem psychologii postaci. Grupa anglojęzyczna wymagała korekty fonetycznej. Trzecie spotkanie zakładało już uwzględnienie ruchu scenicznego. Spotkania czwarte i piąte wymagało pamięciowego opanowania tekstów w dwu językach. Próby odbywały się w kostiumach przygotowanych przez odpowiedzialny za to zespół zadaniowy na tle scenografii. To była jedyna grupa, z którą tak intensywnie pracowałyśmy, pomagając znaleźć właściwy wyraz przedstawianej sztuki. Próby wymagały naszej jednoczesnej obecności i konsultacji. Pozostałe zespoły przedstawiały swoją pracę w formie pisemnej lub jako schemat wykonanych działań. Odnosiłyśmy się do przedstawianych prac wskazując, co można zmienić, ulepszyć, poprawić. 4) Te właśnie grupy miały najwięcej trudności. Nie zawsze potrafiły dotrzeć samodzielnie do odpowiednich źródeł lub napotykały na trudności formalne, np. w fonotece nie chciano wypożyczyć uczniowi płyt z nagraniami muzyki odpowiedniej do naszego projektu, ponieważ nie był pełnoletni. Wówczas musiałyśmy interweniować osobiście. Miałyśmy również trudności z wyegzekwowaniem terminowości przydzielonych zadań w niektórych przypadkach. Wspólnymi siłami udało się nam je pokonać. 5) Głównymi źródłami informacji były: Internet, w którym uczniowie wyszukiwali wiele potrzebnych materiałów, -liczne opracowania tematycznie związane z epoką szekspirowską, -nagrania muzyki dawnej. 6) Efekty pracy: -przedstawienie fragmentów dramatu w języku polskim i angielskim z samodzielnie wykonaną scenografią, wymyślonymi i uszytymi kostiumami, odpowiednio dobranym podkładem muzycznym, -makieta teatru elżbietańskiego, -karykaturalne przedstawienie najbardziej znanych kwestii z dramatów Szekspira (dwujęzyczne), -dwujęzyczne plakaty i zaproszenia na przedstawienie scen z „Romea i Julii”, -informacje o twórczości Williama Szekspira (dwujęzyczne) w ciekawej formie plastycznej – zwoje płócienne, -minimonografia pracy wszystkich zespołów przy projekcie, -plakaty mówiące o postaci Szekspira i jego dorobku artystycznym (dwujęzyczne).

  1. Przygotowania - jak zaplanowaliśmy i przygotowaliśmy prezentację naszego projektu, kto co robił, kto nam pomagał.
  2. Przebieg prezentacji - jak to się odbyło, kto prezentował, kto oglądał, jak reagowała publiczność itp.
  3. Ocena prezentacji i całego projektu - jak ocenia nauczyciel, uczniowie i ew, inni (dyrekcja, rodzice, widzowie), czy uczniowie dostają stopnie i za co.

1) Prezentację przygotowałyśmy pierwszego dnia wiosny (20 marca), ponieważ tego dnia nie odbywają się zajęcia lekcyjne w naszej szkole. Poszczególne grupy zadaniowe zaprezentowały efekty swojej pracy w formie ekspozycji w sali lekcyjnej. Tam też odbyło się przedstawienie scen z dramatu. 2) Publiczność stanowili uczniowie klasy przygotowującej projekt. Mogli zobaczyć i ocenić efekty działań swoich kolegów (wcześniej nie mieli okazji). Potraktowałyśmy z koleżanką tę prezentację jako próbę generalną przed uroczystym wystąpieniem na festynie organizowanym co roku w naszej szkole -„Olimpiada Wyobraźni”. Dlatego nie zaprosiłyśmy szerszego gremium. Reakcje młodzieży były różne-od aprobaty i uznania (przedstawienie), po krytykę (naszym zdaniem nieuzasadnioną) makiety teatru. Ogólnie uczniowie byli zaciekawieni, starali się oceniać swoje wytwory stosując znane sobie kryteria. 3) Spodziewałyśmy się nieco lepszych wyników samodzielnych poszukiwań źródeł informacji przez uczniów ich większego zaangażowania. Tymczasem trzeba było często pomagać młodzieży, naprowadzać i kierować ich poczynaniami. Zostali oni ocenieni według kryteriów, które ustaliliśmy wspólnie na pierwszym spotkaniu. Na nasza ostateczną ocenę za pracę nad projektem miała również wpływ ich samoocena oraz ocena przez kolegów. Uczniowie otrzymali stopnie z dwóch przedmiotów. Jeżeli efekty pracy były satysfakcjonujące i uczeń angażował się w pracę także innych zespołów otrzymywał oceny celujące. Ci, którzy nie podjęli wysiłku pracy nad projektem, zostali ocenieni negatywnie, na początku bowiem ustaliliśmy, ze ocenie podlegają wszyscy uczniowie klasy.


Co się udało, co było trudne, co następnym razem zrobię inaczej?

Udało nam się zmobilizować dzieci do dodatkowej pracy, poszukiwań, samodzielnego przetwarzania informacji, działań interdyscyplinarnych, poszerzenia wiadomości o epoce i samodzielności w myśleniu, odpowiedzialności, współdziałania w zespołach, prezentowania i uzasadniania swoich opinii. Napotkałyśmy na trudności związane z brakiem czasu, ponieważ projekt realizowałyśmy z uczniami klasy trzeciej na miesiąc przed egzaminem i to na pewno było przyczyną braku odpowiedniego zaangażowania, jakiego oczekiwałyśmy. Następnym razem do projektu wybierzemy inna klasę. Kłopoty pojawiły się również z obiektywną samooceną.

 

Kilka wypowiedzi - co im się podobało, co było trudne, co może być inaczej?

Agata: „Projekt był ciekawy, pozwolił mi wykazać się dodatkową wiedzą i stworzył okazję do otrzymania wysokich ocen. Sporo się dowiedziałam o Szekspirze. Najbardziej cieszę się z tego, że praca w grupie pozwoliła mi na bliższy kontakt z koleżanką, z którą od dawna nie rozmawiałam.” Paweł: ”Na początku nie chciałem się angażować, bo wydawało mi się, że to nudne. Ale pomysł Kuby, żeby zrobić makietę, był fajny. Lubię majsterkować, a tu trzeba było wymyślić jak ze styropianu zrobić teatr. Chyba się udało, choć praca była trudna. Pracowaliśmy cały weekend w garażu u wujka” Anita:”Wykonanie graficznych projektów kostiumów było dla nas przyjemnością, ponieważ interesujemy się modą. Naszym nauczycielkom projekty też się podobały, ale miałyśmy kłopoty z uszyciem strojów. Dużo czasu poświęciłyśmy na wyszukanie materiałów w sklepach z tania odzieżą. Kostiumy były połączeniem gotowych elementów i naszej wyobraźni”