Tytuł: „W trosce o swoje sprawy, czyli aktywność obywatelska młodzieży w środowisku lokalnym”.

Nauczyciel(e):
Realizację projektów uczniowskich koordynowałem samodzielnie.

Uczestnicy: Uczestnikami projektu było 32 uczniów pierwszej klasy gimnazjum, realizującej innowację przedmiotowo-wychowawczą „Młodzi demokraci”.

Cele:

Założony tytuł projektu miał zapewnić uczniom pewną swobodę przy wyborze formy aktywności obywatelskiej, która miała zostać poddana analizie i opracowaniu. Ostatecznie zespoły uczniowskie realizujące projekty przyjęły do wyboru dwa zagadnienia:

- młodzieżowa samorządność lokalna na przykładzie działalności Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina,

- wolontariat, ze szczególnym uwzględnieniem działalności wolontariackiej na terenie miasta Koszalina.

Cel strategiczny projektu - zachęcenie uczniów do aktywnego udziału w życiu środowiska lokalnego poprzez:

- zrozumienie, że działania obywatelskie powinny wynikać z konkretnych potrzeb środowiska lokalnego,

- poznanie podstaw prawnych funkcjonowania młodzieżowych samorządów lokalnych i instytucji wolontariatu,

- zrozumienie czym jest młodzieżowy samorząd lokalny i jaki jest cel jego działania,

 - zrozumienie na czym polega działalność wolontariacka i jakie są formy jej realizowania,

- poznanie procedury powoływania młodzieżowych samorządów lokalnych i wybierania radnych,

- poznanie procedury rozpoczęcia działalności wolontariackiej przez młodzież szkolną,

- poznanie mechanizmów podejmowania decyzji przez młodzieżowe samorządy lokalne na przykładzie Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina,

- poznanie źródeł finansowania działalności młodzieżowych samorządów lokalnych na przykładzie MRMK,

- poznania historii instytucji wolontariatu na świecie, w Polsce i swoim mieście,

- poznania historii funkcjonowania młodzieżowych samorządów lokalnych w Polsce (działalności Ogólnopolskiej Federacji Młodzieżowych Samorządów Lokalnych), działalności i osiągnięć Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina,

- zrozumienia na czym polega funkcja konsultacyjna młodzieżowych samorządów lokalnych,

- zrozumienia roli Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina w upowszechnianiu idei samorządności i aktywności obywatelskiej wśród młodych mieszkańców Koszalina,

- poznanie problemów lokalnych, w których rozwiązanie może zaangażować się młodzieżowy samorząd lokalny miasta Koszalina, - poznanie możliwości działania wolontariuszy na terenie miasta Koszalina,

- promowanie i kształtowanie postawy altruizmu na płaszczyźnie funkcjonowania społeczności lokalnej.


Krótki opis projektu:

Projekt edukacyjny „W trosce o swoje sprawy, czyli aktywność obywatelska młodzieży w środowisku lokalnym” realizowany był od 23 lutego do 30 marca 2006 roku w ramach zajęć wiedzy o społeczeństwie (moduł: wychowanie obywatelskie). Zagadnienia będące tematem projektu wpisane są w treści przedmiotowe wos-u w ramach innowacji „Młodzi demokraci”.

Etapy realizacji projektu:

● ustalenie ogólnej tematyki projektu,

● poznanie stanu wiedzy i świadomości na temat form aktywności młodzieży na poziomie lokalnym (sondaż przeprowadzony wśród gimnazjalistów),

● ustalenie szczegółowej tematyki projektów na podstawie wyników badania sondażowego,

● omówienie formy realizacji projektu,

● zaplanowanie wraz z uczniami kolejnych etapów realizacji projektu, ustalenie kalendarza realizacji projektu,

● działania uczniów i stałe monitorowanie postępu ich pracy (punkty kontrolne i spotkania konsultacyjne),

● prezentacja i ocena projektu (w tym również samoocena własnej pracy i ocena skuteczności współpracy w zespole roboczym).

1.       Temat i cele projektu - jakie były i jak zostały ustalone (kto proponował, kto dyskutował, jak podjęliśmy decyzję)

2.       Podział na zespoły - na jakie i jak to się odbyło (decyzja nauczyciela, losowanie, swobodny wybór itp.)?

3.       Podział zadań wewnątrz zespołów - jak był i jak się dokonał?

4.       Harmonogram projektu i harmonogramy (karty prac) poszczególnych zespołów - jaki był i kto o tym decydował.

5.       Kryteria oceny projektu - jaki były i jak powstały.

 

1.Ogólny temat projektu („W trosce o swoje sprawy, czyli aktywność obywatelska młodzieży w środowisku lokalnym”) był kolejnym etapem procesu poznawania przez uczniów mechanizmów funkcjonowania demokratycznego państwa i społeczeństwa obywatelskiego i był ściśle powiązany ze strategicznym celem realizacji projektu – zwiększenie aktywności obywatelskiej uczniów szkoły gimnazjalne w środowisku lokalnym. Cele szczegółowe/operacyjne (przedstawione wyżej), mające zapewnić osiągnięcie celu strategicznego, zostały ustalone wspólnie z zespołem uczniowskim w czasie dyskusji po analizie wyników badania sondażowego; propozycje wypływały zarówno ode mnie jak i gimnazjalistów; ostatecznie, w wyniku przeprowadzonego w zespole klasowym głosowania ustaliliśmy, że projekty będą dotyczyły dwóch form działalności obywatelskiej, w którą może angażować się młodzież gimnazjalna – wolontariat i młodzieżowy samorząd lokalny.

2. Zaproponowałem uczniom aby przygotowywali swoje projekty w parach na co chętnie przystali; ostatecznie powstało 16 dwuosobowych zespołów roboczych (doboru w parach dokonali sami uczniowie, był to ich swobodny wybór).

3. W populacji, która uczestniczyła w realizacji projektu zainteresowanie formami aktywności obywatelskiej rozkładało się bardzo równo – osiem zespołów postanowiło zająć się instytucją wolontariatu a pozostała połowa młodzieżową samorządnością lokalną. Podział zadań w zespole zależał od samych uczniów, nie istniało niebezpieczeństwo, że niektórzy uczniowie będą mieli więcej bądź mniej zadań do wykonania, ponieważ realizacja projektów w założonym czasie przez zespoły dwuosobowe było możliwa tylko przy równomiernym podziale obowiązków. Kolejne etapy realizacji projektu (zaczynając od wyboru tematu, zebraniu źródeł informacji a kończąc na prezentacji projektu) wykonywane były wspólnie przez obydwu członków zespołu roboczego.

4.Ogólny - ramowy harmonogram realizacji projektu dla wszystkich zespołów roboczych został ustalony wspólnie i zawierał następujące elementy:

 - wybór tematu realizowanego projektu i jego zatytułowanie, - ustalenie „punktów kontrolnych” i spotkań konsultacyjnych (w drugim przypadku w zależności od potrzeb każdego zespołu roboczego)

- ustalenie zakresu treści merytorycznych prezentowanych w projekcie i formy ich przedstawienia,

- opracowanie listy zawierającej źródła informacji wykorzystane do realizacji projektu przez poszczególne zespoły oraz zapotrzebowania materiałowego niezbędnego do realizacji projektu,

- opracowanie planu realizacji projektu prezentującego ostateczny układ treści/strukturę przedstawianych informacji,

- formę prezentacji efektów pracy zespołów roboczych. Harmonogramy realizacji projektu przez poszczególne zespoły były różne (o tym decydowali członkowie zespołu roboczego) ale zawsze uwzględniały elementy zawarte w harmonogramie ogólnym.

5. Kryteria oceny zostały ustalone wspólnie (uczniowie i nauczyciel) w czasie zajęć; przyjąłem wraz z uczniami poszczególne etapy oceniania realizacji projektów: - opracowanie zbioru źródeł informacji i planu/harmonogramu realizacji projektu przez każdy zespół roboczy, - poziom merytoryczny zrealizowanego projektu i oryginalność ujęcia tematu, - prezentacja efektów pracy zespołu roboczego i estetyka jego wytworów.

1.      
Spotkania zespołów. - jak często spotykali się sami uczniowie i czemu służyły te spotkania.

2.       Konsultacje z nauczycielem -jak często się odbywały i czemu służyły.

3.       "Punkty kontrolne", czyli momenty, gdy sprawdzamy czy postępujemy zgodnie z harmonogramem i czy faktycznie realizujemy cele -czy były i jakie.

4.       Trudności na jakie natrafili uczniowie - jakie były i co zrobiłem, by pomóc uczniom je pokonać.

5.       Źródła informacji i eksperci z jakich korzystali uczniowie i ew. nauczyciel.

6.       Efekty pracy - co zrobili uczniowie, jakie powstały opracowania, albumy, wystawy, płyty CD, strony internetowe, filmy, modele itp.

 

1. Uczniowie pracujący w zespołach roboczych spotykali się poza zajęciami przynajmniej raz na tydzień; celem spotkań było przygotowanie zadań przewidzianych w harmonogramie pracy zespołu roboczego (przygotowanie listy zawierającej źródła informacji wykorzystane do realizacji projektu przez poszczególne zespoły oraz zapotrzebowania materiałowego niezbędnego do realizacji projektu, opracowanie planu projektu – zakres, układ treści prezentowanych w projekcie itp.).

2. Wspólnie z uczniami ustaliśmy, że spotkania konsultacyjne odbywać się będą raz tygodniu po zajęciach lekcyjnych; spotkania pomagały rozwiązać problemy związane przede wszystkim z wyborem i zakresem treści merytorycznych realizowanych projektów (jedno z nich poświęciliśmy na poszukiwaniu aktów normatywnych/ podstaw prawnych regulujących funkcjonowanie instytucji wolontariatu i młodzieżowych samorządów lokalnych; podczas innego spotkania z kilkoma zespołami konsultowałem przygotowanie spotkania – wywiadu z pracownikami hospicjum, Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu w Koszalinie i radnymi Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina); w czasie spotkań konsultowaliśmy również kwestie techniczne (przygotowanie strony tytułowej, szatę graficzną); ostatnie spotkanie poświęcone było problemom związanym z prezentacją projektu.

3. Założyłem z uczniami trzy „punkty kontrolne” służące sprawdzeniu postępów pracy poszczególnych zespołów roboczych: - ustalenie tytułu projektu i zakresu treści merytorycznych prezentowanych w projekcie i formy ich przedstawienia, - opracowanie listy zawierającej źródła informacji wykorzystane do realizacji projektu przez poszczególne zespoły oraz zapotrzebowania materiałowego niezbędnego do realizacji projektu, - opracowanie planu realizacji projektu prezentującego ostateczny układ treści/strukturę przedstawianych informacji.

4. Trudności na jakie natrafili uczniowie w czasie realizacji projektów związane były z wyszukiwaniem źródeł informacji (początkowo większość uczniów ograniczyła się tylko do poszukiwania informacji w Internecie – w tej sytuacji zachęciłem uczniów do nawiązania kontaktów z instytucjami takimi jak: Koszalińskie Centrum Wspierania Inicjatyw Społecznych, Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu w Koszalinie, koszalińskiego oddziału TPD, koszalińskiego hospicjum; uczniów realizujących projekt z zakresu młodzieżowej samorządności lokalnej zaproponowałem zorganizowanie spotkania – wywiadu z radnymi Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina. Sporym problemem okazało się również wyszukanie aktów prawnych regulujących funkcjonowanie instytucji wolontariatu i młodzieżowych samorządów lokalnych – w tej sytuacji oprócz spotkania konsultacyjnego, poszukiwań w internecie, pomocna okazała się wizyta uczniów w Koszalińskim Centrum Wspierania Inicjatyw Społecznych i wykorzystanie znajdującej się tam biblioteczki.

5. Źródła informacji i eksperci:

internet - strony prezentujące funkcjonowanie instytucji wolontariatu na świecie, w Polsce i naszym mieście oraz dotyczące młodzieżowej samorządności lokalnej( m.in. Sejmu i Senatu RP, Koszalińskiego Centrum Wspierania Inicjatyw Społecznych, Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu w Koszalinie, Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, Caritas, Ogólnopolskiej Federacji Młodzieżowych Samorządów Lokalnych, Urzędu Miasta Koszalina, Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina, Biuletyn Informacji Publicznej, Serwis samorządowy PAP, Gazeta Samorządu i Administracji, Tygodnik Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”, Infoport – słownik samorządowa, ),

● opracowania zwarte – znajdujące się m.in. w zasobach Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina, Koszalińskiego Centrum Wspierania Inicjatyw Społecznych,

● eksperci – wolontariusze i pracownicy koszalińskiego hospicjum, Koszalińskiego Centrum Wspierania Inicjatyw Społecznych, Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu w Koszalinie, Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, Caritas; przewodniczący i radni Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina. 6. Efektem pracy grup roboczych są informatory, biuletyny i albumy całościowo prezentujące dwie formy aktywności obywatelskiej młodzieży w środowisku lokalnym.

1.       Przygotowania - jak zaplanowaliśmy i przygotowaliśmy prezentację naszego projektu, kto co robił, kto nam pomagał.

2.       Przebieg prezentacji - jak to się odbyło, kto prezentował, kto oglądał, jak reagowała publiczność itp.

3.       Ocena prezentacji i całego projektu - jak ocenia nauczyciel, uczniowie i ew, inni (dyrekcja, rodzice, widzowie), czy uczniowie dostają stopnie i za co.

 

Prezentacja projektów przygotowanych przez zespoły robocze odbyła się w czasie zajęć wiedzy o społeczeństwie (2 godziny lekcyjne) ; w dniu prezentacji została przygotowana wystawa prac uczniów - jej organizacją zajęli się sami uczniowie pod moim kierunkiem. Na wstępie uczniowie z poszczególnych zespołów roboczych oceniali opracowania przygotowane przez koleżanki i kolegów przyznając za ich wykonanie od 1 do 6 punktów. Następnie każdy z dwuosobowych zespołów roboczych prezentował w kilku minutowym wystąpieniu efekty swojej pracy i dokonywał samooceny własnych wytworów, wkładu włożonej pracy i omawiał procedury osiągnięcia założonych celów. Publiczność, którą stanowili pozostali uczniowie dość krytycznie oceniała pracę rówieśników, przede wszystkim pod kątem estetyki/szaty graficznej prezentowanych projektów jak i oryginalności podejścia do tematu projektu; zadawano dużo pytań związanych z organizacją pracy zespołów roboczych i pozyskiwania źródeł informacji.

Oceny prezentacji i całego projektu dokonaliśmy wspólnie uwzględniając stopień wyczerpania tematu/zawartość merytoryczna, estetykę/szatę graficzną opracowań i ich przydatność w procesie dydaktycznym (założyłem wraz z uczniami, że przygotowany materiał w przyszłości ma służyć jako pomoc dydaktyczna na lekcjach wiedzy o społeczeństwie/godzinach do dyspozycji wychowawcy). Na forum szkoły opracowane projekty będą prezentowane w maju br. w czasie dnia samorządności szkolnej.

Każdy członek zespołu roboczego otrzymał trzy oceny:

- za systematyczność w realizacji założonych zadań – „punkty kontrolne”,

- za efekty pracy w postaci przygotowanego opracowania,

- za prezentację swojego projektu.


Wybrane prace uczniów w formie elektronicznej (lub ich krótkie opisy) z podaniem autorów.

Poniżej przedstawiłem 5 projektów wykonanych przez uczniów, dwa z nich dotyczą młodzieżowej samorządności lokalnej a trzy funkcjonowania wolontariatu.

·                     Projekt wykonany przez Oliwię Mundziel i Agnieszkę Michalską : zobacz

·                     Projekt wykonany przez Paulinę Machałę i Patrycję Koźlarek : zobacz

·                     Projekt wykonany przez Alicję Bors i Urszulę Cienkowską : zobacz

·                     Projekt wykonany przez Macieja Nierzwickiego i Roberta Wróbla : zobacz

·                     Projekt wykonany przez Karolinę Kaletę i Justynę Wawrzyniak : zobacz

Co się udało, co było trudne, co następnym razem zrobię inaczej?

Całe przedsięwzięcie uważam za udane, uczniowie włożyli w wykonanie projektów dużo pracy, starali się zadbać o to aby ich wytwory były przyjazne i przydatne dla innych rówieśników (nie przeładowane informacjami a wzbogacone o szatę graficzną). Dużym atutem opracowań są praktyczne wskazówki dla tych, którzy chcą rozwijać swoja aktywność w środowisku lokalnym (wskazówki jak zostać wolontariuszem, radnym młodzieżowego samorządu lokalnego, słowniki pojęć i wywiady). Najtrudniejszym elementem w realizacji projektów była prezentacja projektów. W związku z tym w przyszłości zamierzam w ramach realizacji projektów edukacyjnych przeprowadzić odrębne zajęcia w praktyce przygotowujące uczniów do prezentacji efektów ich pracy.

 

Kilka wypowiedzi - co im się podobało, co było trudne, co może być inaczej?

Jeszcze dwa miesiące temu nie wiedziałem, uczeń gimnazjum może zostać radnym i współdecydować co dzieje się w naszym mieście (Tomasz).

 Po wykonaniu projektu uświadomiłam sobie, że mogę pomagać innym nie tylko w szkole ale i poza nią (Michalina).

Podobało mi się to, że przygotowując projekt mogłem pokazać swoje umiejętności w pracy na komputerze (Maciej).

Największą trudność sprawiło nam wymyślenie pomysłu na biuletyn informacyjny, później było coraz łatwiej, choć nasza prezentacja mogła wypaść lepiej; fajnie było zabawić się w dziennikarzy, którzy zbierają materiał do swojej pracy (Magda i Martyna).

Na początku myślałem, że projekt będzie nudny i nikt nam nie pomoże; zbierając informacje w różnych miejscach przestałem bać się urzędów i pracujących tam ludzi (Robert).

Po rozmowie z radnym Młodzieżowej Rady Miasta Koszalina postanowiłam w przyszłości kandydować do niej; mam już kilka pomysłów, które mogłabym realizować jako radny (Justyna).